از متن کتاب مولانا باعث:
اینجا سخن از کارنامههای پردرخشش و تابان سردار آزادهگان میهن مان، مولانااست، که آزادهگی، شجاعت و وارسته زیستن، در کمال معراج انسانیاش به آزمون نشست و تا لحظات واپسین زندهگی- که به جرم آزاد نگریستن، خود بودن و عزت ملتی را سرافراز نگهداشتن، جلادان بیننگ تاریخ سرب مذاب را بر دل و مغزاش شلیک نموده و قلب بزرگاش را از حرکت باز داشتند- بر هرآنچه که مظهر ذلت، پلیشتی، زبونی و بیمایگی بود، نه گفت و بهسان اسلاف بزرگ خرداندیش اش به همیشهزندهگان تاریخ پرافتخار نیای بزرگاش پیوست.
سخن گفتن و بهداوری نشستن پیرامون شخصیت چند بُعدی مولانا بحرالدین باعث، این نُماد خرد و آزادهگی برای من که در مکتب او آموزش دیده و شخصیت معنوی و روح استوار آزاد زیستن را مدیون بیدریغ او هستم، حقیقتاً کاریاست دشوار و درخور تأمل و اندیشهی بیشتر. زیرا در دنیاییکه ملاک داوری و محک زدن برای شناسایی شخصیت مورد تحلیل، مدارک و اندیشههای مدونیاستکه برای پسینیان خود به ودیعه میگذارد؛ از این رهگذر دشوار به نظر رسیده و برای کسانیکه جز نام و شهرت شخص مورد پژوهش، چیز دیگری در دسترس نهدارند، ابراز نظر و ارزیابی بیآلایشانه امر سادهای نهخواهد بود.
