در شناسنامهی غور، داشتههای با ارزش انسانی در محدودهی زندگی یک جامعهی بزرگ مورد ارزیابی و مداقه قرار گرفته است. در تاریخ کهن این جغرافیا به ویژه قلمرو آریانای باستان، اتفاقات موثق تاریخی و یا افسانهها و اسطورههایی که به وقوع پیوسته، قسمتی اعظم آن را میتوان در قصهها و روایات محلی مردمان فعلی ولایت غور و یا در حوزهی شکلگیری مدنیت گذشته دریافت. در این میان هر بحثی، با در نظرداشت پیشینهی واقعی و یا موجودیت روایات متعدد در رابطه به آن، خالی از لطف و یادکرد مفید نیست.
در معرفی داشتهها و عظمت دورهی غوریها در گذشته، آنچه که لازم بوده، روی آن کار چندانی صورت نگرفته است. زیرا محیط دشوار جغرافیایی و عدم دسترسی کامل تاریخنگاران به محیط و یا از بین رفتن منابع، شاید عمدهترین موانع انجام کارهای اساسی بوده باشد. اگر دربارهی آثار باستانی، آبدات تاریخی، نامها و اصطلاحات علمی و ادبی در گذشته که نمونههایی از آن تا هنوز موجود است تحقیق کافی صورت گیرد، بیگمان به یک دورهی طلایی از میراث گرانبهای گذشتگان آشنا خواهیم شد. و از این طریق میتوان به جهانی از قدرت سیاسی، اجتماعی، دینی و فرهنگی در سرزمین عجایب و شگفتیها بیشتر پی برد و خوبتر به آن باور کرد.
هر چند غور دارای پیشینهی روشن تاریخی است، اما با آن هم ناشناخته باقی مانده است. آیا عواملی که در سدههای پسین آن را کمرنگ نشان داده، چه بودهاست؟ پرسشهایی در زمینه شده یا خیر؟ یا که اصلاً پاسخی در این باره ارایه نگردیده است؟!
